Nửa thế kỷ qua, ngành Giáo dục & Đào tạo TP.HCM đã không ngừng đổi mới, sáng tạo và trở thành một trong những đơn vị luôn tiên phong trong công cuộc chuyển đổi số quốc gia. Từ năm 2010, ngành giáo dục Thành phố đã thực hiện Nghị quyết Trung ương II khóa VIII về chiến lược phát triển giáo dục đến năm 2010, với trọng tâm đổi mới quản lý và ứng dụng CNTT. Giai đoạn 2011-2020, Chiến lược phát triển giáo dục quốc gia (Quyết định số 711/QĐ-TTg ngày 13/6/2012) nhấn mạnh việc nâng cao chất lượng, bao gồm số hóa quản lý và xây dựng hệ thống thông tin giáo dục. Cụ thể, hệ thống thông tin quản lý giáo dục (EMIS) được phát triển như một nền tảng dùng chung toàn ngành, tập trung vào thu thập, phân tích dữ liệu về học sinh, giáo viên, cơ sở vật chất để hỗ trợ hoạch định chính sách, với sự hỗ trợ từ các đối tác quốc tế như ADB và UNESCO.
QIG ký kết hợp tác triển khai cổng thông tin điện tử và hệ thống thông tin quản lý giáo dục Ngành GDĐT HCM năm 2014
Năm 2022 đánh dấu bước ngoặt với Quyết định số 645/QĐ-SGDĐT về Quy chế tạm thời quản lý, vận hành và sử dụng Hệ thống cơ sở dữ liệu giáo dục, và Quyết định số 1230/QĐ-SGDĐT về Quy chế thu thập, quản lý, đồng bộ, chia sẻ dữ liệu ngành GDĐT, xây dựng CSDL tập trung tại địa chỉ https://csdl.hcm.edu.vn. Đây là tài sản công trên môi trường số, được lưu trữ tại Trung tâm dữ liệu Thành phố (QTSC) và dự phòng tại các cơ sở hạ tầng khác, đảm bảo tính an toàn và liên thông. Tiếp theo, các Quyết định như 1789/QĐ-SGDĐT về Hệ thống theo dõi, đánh giá học sinh và Học bạ số, hay 791/QĐ-SGDĐT về quản lý học liệu số, đã mở rộng hệ thống, tích hợp các phân hệ chuyên ngành như quản lý nhân sự, học sinh, cơ sở vật chất và thu chi không dùng tiền mặt.
Sự phát triển của hệ thống được thúc đẩy bởi các kế hoạch lớn từ Ủy ban Nhân dân Thành phố, như Kế hoạch 797/KH-UBND năm 2025 về Bộ tiêu chuẩn Trường học số, và Kế hoạch 4738/KH-UBND về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) giai đoạn 2020-2030. Từ một hệ thống cơ bản ban đầu, CSDL ngành đã tiến hóa thành nền tảng tích hợp dữ liệu (DTI), kết nối với các hệ thống phần mềm đạt cấp độ an toàn thông tin 3 trở lên. Đến năm 2025, hệ thống đã mở rộng với các phân hệ như Sổ đăng bộ số, Sổ đầu bài số, và Kho học liệu số dùng chung, đảm bảo dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống" theo nguyên tắc không trùng lặp, không chiếm dụng tài sản công. Quá trình này không chỉ dừng ở thu thập dữ liệu gốc mà còn nhấn mạnh chia sẻ qua API và chứng thực số (Token), tạo nên một hệ sinh thái giáo dục số đồng bộ, liên thông hai chiều.
QIG báo cáo về Cơ sở Dữ liệu Ngành Giáo dục và Đào tạo tại Hội Thảo Quốc tế chuyển đổi số Ngành GDĐT HCM ngày 28/10/2022
Nhờ có hệ thống CSDL làm hạt nhân, ngành GDĐT Thành phố Hồ Chí Minh đã đạt được những thành tựu đáng kể trong lĩnh vực CNTT, góp phần xây dựng nền giáo dục số bền vững. Đầu tiên, về quản lý và điều hành, CSDL đã loại bỏ báo cáo thủ công trùng lặp, cho phép các phòng ban như Kế hoạch Tài chính, Tổ chức Cán bộ, Quản lý Chất lượng trích xuất dữ liệu trực tiếp để giao dự toán, biên chế, tổ chức thi cử và giám sát. Thứ hai, trong dạy và học, hệ thống đã tích hợp AI để cá nhân hóa lộ trình học tập, như ứng dụng tương tác ngành giáo dục cung cấp thông tin kết quả học tập, xin phép nghỉ học, và thời khóa biểu; hoặc hệ thống LMS (Học tập trực tuyến) kết nối với LCMS (Quản lý nội dung học tập), cho phép giáo viên xây dựng bài giảng tương tác, đánh giá tự động. Các thành tựu này thể hiện qua việc triển khai rộng rãi Học bạ số, Sổ theo dõi đánh giá học sinh, và Kho học liệu số miễn phí, gắn kết với Chương trình giáo dục phổ thông 2018, giúp giáo viên và học sinh tiếp cận tài nguyên phong phú, tăng tính tương tác và hiệu quả học tập.
Về cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng CSDL đã hỗ trợ hiệu quả cho tuyển sinh đầu cấp và lớp 10 từ năm học 2022-2023 đến nay, sử dụng dữ liệu từ CSDL để xác thực thông tin hộ khẩu, kết quả học tập, giảm thủ tục hành chính và tăng tính công bằng.
CSDL cũng đã hỗ trợ thúc đẩy ứng dụng AI toàn diện, từ trợ lý ảo hỗ trợ ra quyết định đến tài khoản "AI giáo dục" miễn phí cho học sinh, với các công cụ hỗ trợ dạy học đa dạng và hiện đại. Với hệ thống đánh giá mức độ chuyển đổi số (DTI) theo Bộ tiêu chuẩn Trường học số, phân loại từ mức 1 (chưa đáp ứng) đến mức 3 (đáp ứng tốt) qua 6 tiêu chuẩn, kết quả đánh giá chuyển đổi số được thực hiện hoàn toàn tự động giúp 100% cơ sở giáo dục tự nhìn nhận và cải thiện liên tục qua các năm học. Văn phòng điện tử và Cổng dịch vụ giáo dục đã thực hiện "Văn phòng không giấy", giảm chi phí và tăng minh bạch. Tổng thể, nhờ CSDL, ngành GDĐT đã đạt tỷ lệ số hóa hồ sơ cao, với Kế hoạch 2158/KH-SGDĐT năm 2025 đẩy mạnh số hóa toàn bộ, góp phần vào Đề án Thành phố thông minh và Chương trình AI 2020-2030.
QIG đồng hành cùng học sinh lớp 9 đăng ký nguyện vọng vào lớp 10 tại Tp HCM năm học 2025-2026.
Cơ sở dữ liệu không chỉ là nền tảng kỹ thuật mà còn là hạt nhân chiến lược của nền giáo dục số, giúp chuyển đổi từ quản lý truyền thống sang mô hình thông minh, hiệu quả.Với một nền tảng vững chắc, Ngành GDĐT Thành phố sẽ tiếp tục bước tiếp những bước đi đột phá trong hành trình chuyển đổi số của mình. Nhận thức được đây là một chặng đường đầy thử thách, đòi hỏi sự quyết tâm và rất nhiều nguồn lực cùng chung tay thúc đẩy, QIG cam kết sẽ luôn đồng hành cùng Ngành GDĐT, đóng góp những tâm huyết, sáng tạo, tinh hoa của mình trong hành trình này cũng như luôn tận tâm, cầu thị, phối hợp với cộng đồng edtech của Thành phố.